In het zuiden van Bonaire ligt een nog relatief onontdekt natuurgebied waar je prachtig kunt wandelen: het Bonaire Sabal Palm Park. Dit beschermde gebied is de enige plek ter wereld waar de Sabal Palm (Sabal lougheediana) in het wild groeit. Onderweg door het ruige kalksteenlandschap kom je niet alleen deze karakteristieke bomen tegen, maar zie je ook honderden flamingo’s in het Pekelmeer staan. Het park heeft drie officiële wandelingen, en wij hebben daar een vierde aan toegevoegd die langs alle hoogtepunten voert.

Sharing Island Love

Bedankt voor je interesse in ons prachtige eiland in de Cariben! We delen onze liefde voor Bonaire graag met iedereen: met de inwoners, de bezoekers én natuurlijk met onze gasten tijdens Onze tours. Benieuwd hoe we dat doen? Je leest er alles over in Sharing Island Love.

Met eilandliefde,
Bas & Jessica

Wil je tijdens je vakantie meer van dit soort ruige en afgelegen plekken bezoeken? Tijdens onze tours ben je even lekker weg van de massa!

De tekst gaat hieronder verder…

Knop met "De parels van het oosten" "Ga mee op ontdekkingstocht!" met een afbeelding van vuurtoren Spelonk op Bonaire.

De Sabal Palm

De Sabal Palm of Bonairepalm (kabana in het Papiamentu) is een van de zeldzaamste bomen ter wereld. Deze robuuste palmboom met zijn compacte, ronde kroon wordt niet hoger dan zo’n zeven meter en groeit uitsluitend in het wild op Bonaire, op het kalksteenplateau bij Lima in het zuiden van het eiland. Maar het park herbergt meer zeldzame soorten dan alleen de Sabal Palm, zoals de West Indian Satin Wood (Zanthoxylum flavum).

Sabal Palm of Bonairepalm, kabana in het Papiamentu (Sabal lougheediana) is een robuuste palmboom met compacte, ronde kroon.
De Sabal Palm.

Het kleine leefgebied maakt de soort kwetsbaar. In het wild zijn minder dan 20 volwassen exemplaren over, en sinds 2023 sterven er gemiddeld twee per jaar. De Sabal Palm groeit langzaam en produceert pas zaden als hij volwassen is. In het wild kan dat tot 30 jaar duren. De grootste palmen in dit gebied zijn ouder dan 100 jaar.

Dode Sabal Palm in het Bonaire Sabal Palm Park. Alleen de stam staat er nog, de kruin ontbreekt.
Dode Sabal Palm.

Geiten en ezels zijn dan ook niet welkom binnen de omheining van het park: ze vreten de jonge zaailingen kaal voordat die een kans krijgen om te groeien, en de toch al harde omstandigheden op het eiland, droogte, zoute bodem en de constante wind, maken herstel er niet eenvoudiger op.

Geiten eten van de vegetatie buiten het Sabal Palm Park, achter het hek.
Buiten het hek eten geiten van de vegetatie.

Om de Sabal Palm te beschermen werd in 2025, op initiatief van natuurorganisatie BonBèrdè, het Bonaire Sabal Palm Park opgericht. Langs de wandelpaden staan informatieborden die bezoekers meer vertellen over de palm, de geologie van het gebied en het bredere ecosysteem. Zo combineert het park natuurbescherming met recreatie en educatie.

De tekst gaat hieronder verder…

Knop met "Gratis kennismaking" met HopiBonaire tijdens een "Zelfstandige rondrit" door het zuiden van Bonaire.

Onderzoek

Natuurbescherming alleen is niet genoeg om de Sabal Palm te redden. BonBèrdè doet onder meer DNA-onderzoek naar Sabal Palmen in tuinen op Bonaire, om te begrijpen hoe deze zich verhouden tot de wilde populatie. Ook zijn er in het park zogenaamde seed bombs geplaatst: zakjes van biologisch afbreekbaar materiaal gevuld met Sabal Palm-zaden en compost. Ze beschermen de zaden tegen zon en wind totdat regenval ontkieming mogelijk maakt. Door deze locaties te monitoren, onderzoeken wetenschappers de vroege groei van jonge palmen en werken ze tegelijkertijd aan het vergroten van de wilde populatie. Klein Bonaire heeft een vergelijkbaar landschap. Daar zijn honderden Sabal Palmen aangeplant.

Seed boms in het Sabal Palm Park, zakjes met zaden en compost, gemarkeerd met kleurrijke vlaggetjes.
Seed boms

Wandelingen in het Bonaire Sabal Palm Park

Het kalksteenlandschap is ongelijk en vraagt om stevige wandelschoenen. Na regenval kunnen delen van het pad modderig worden. Kom je in het droge seizoen? Dan is het landschap kaal, maar zeker niet saai. Robuuste inheemse bomen maken het landschap de moeite waard. Het gebied is ook vogelrijk: naast de honderden flamingo’s in het Pekelmeer spot je onderweg ook andere prachtige vogels als plevieren en vliegenvangers. Wil je dit gebied verkennen tijdens een Wandeling met gids, dan nemen we zeker onze verrekijkers mee! En ga je niet begeleid op pad, lees dan eerst onze Handige wandeltips.

Kaart of Plattegrond van het Bonaire Sabal Palm Park, met parkeerplaats en de drie wandelroutes.
Plattegrond van het Bonaire Sabal Palm Park.

Het park heeft drie officiële wandelingen, elk verschillend in lengte en karakter. Het landschap van het park is vrij kaal. Wie op zoek is naar schaduw, vindt die hier nauwelijks.

De drie wandelingen zijn goed te combineren voor wie meer tijd heeft en graag langere wandelingen maakt. Onderaan deze blog doen wij een voorstel voor een route van 8 kilometer die langs alle hoogtepunten voert.

Spelregels in het park

Om de kwetsbare natuur te beschermen, gelden in het park een aantal eenvoudige regels. Laat honden, geiten en ezels buiten het park. Blijf op de aangegeven wandel- en fietspaden, betreed geen omheinde gebieden en raak bomen en planten niet aan. Zorg dat je genoeg water bij je hebt, bescherm jezelf tegen de zon en neem je afval mee terug.

Verklaring van trails en sterren

Drie soorten trails:

Visuele uitleg van de verschillen tussen een "loop trail", een "Out-and-back trail" en een "Point-to-point trail".

Moeilijkheidsgraad:

* Wandeling over toegankelijk, vlak terrein.
** Wandeling over toegankelijk, licht hellend terrein of over een ongelijke ondergrond.
*** Wandeling over hellend terrein.
**** Wandeling over hellend terrein, met af en toe een klimmetje.
***** Uitdagende wandeling over sterk hellend terrein, waarbij regelmatig moet worden geklommen.

De lengte van de wandeling is niet meegenomen in het bepalen van de moeilijkheidsgraad.

De Sùit Route

Collage van de hoogtepunten van de Sùit Route in het Bonaire Sabal Palm Park.

De Sùit Route, gemarkeerd met blauwe stenen, is de langste wandeling van het park. Dat maakt deze route wat veeleisender dan de andere twee. De route valt uiteen in twee lussen, A en B op de plattegrond. In lus A passeer je laagtes in het landschap waar in de regentijd tijdelijke poeltjes ontstaan. Die trekken kortdurend eenden, leguanen, vleermuizen en insecten aan. In de droge tijd zijn ze snel verdwenen.

Een boom op een kale vlakte van de Sùit Route van het Bonaire Sabal Palm Park.
Bijna kale vlaktes op de Sùit Route.

Tussen de twee lussen in staat een betonnen pijler die diende als kadastraal punt, tevens het hoogste punt van het park. Van hieruit heb je een open uitzicht over het hele gebied. Bij deze pijler vind je ook de doorsteek om de route te verkorten, en in een omheind gedeelte de oostelijke palmpopulatie. Deze jonge palmen zijn cruciaal voor het voortbestaan van de soort. In de toekomst kan de oostelijke passaatwind de zaden vanaf hier verder het park in verspreiden.

Jonge Sabal Palmen, kleine groene sprieten, veilig achter een hek.
Jonge palmen, veilig het hek van de oostelijke populatie.

De tweede lus (B) is bijzonder de moeite waard, want die voert bijna volledig langs de noordkant van het Pekelmeer waar de flamingo’s staan.

Praktische informatie:

Moeilijkheidsgraad: **
Lengte: 5,6 km, loop trail, met halverwege een doorsteekje om te verkorten.
Parkeerplaats en startpunt langs een verharde weg.
Te combineren met: Rondje Zuid, een bezoek aan Sorobon, en de andere wandelingen in dit gebied.

De tekst gaat hieronder verder…

Knop met "Wandeling met gids" "Ga mee op avontuur" met een afbeelding van een blowhole.

De Brasia Route

Collage van de hoogtepunten van de Brasia Route in het Bonaire Sabal Palm Park.

De Brasia Route is gemarkeerd met gele stenen. Het grootste deel van deze route bestaat uit een speels kronkelend pad dat je het landschap intrekt. De begroeiing is hier dichter en gevarieerder dan op de Sùit Route. Halverwege staat een volwassen Sabal Palm vlak langs het pad. Aan de voet van de palm groeien jonge exemplaren, herkenbaar als een bosje groene sprieten. Een stukje verderop vind je een tweede volwassen exemplaar.

Praktische informatie:

Moeilijkheidsgraad: **
Lengte: 3,5 km, loop trail
Parkeerplaats en startpunt langs een verharde weg.
Te combineren met: Rondje Zuid, een bezoek aan Sorobon, en de andere wandelingen in dit gebied.

De Kabana Route

Collage van de hoogtepunten van de Brasia Route in het Bonaire Sabal Palm Park.

De Kabana Route, gemarkeerd met groene stenen, doet zijn naam eer aan: de route leidt langs de westelijke palmpopulatie en is daarmee de rijkste wandeling als het om Sabal Palmen (kabana in het Papiamentu) gaat. Het pad is grotendeels lang en recht, met aan het einde een kleine lus langs de omheinde High Biodiversity Conservation Area. Dit deel van het park is al sinds 2021 omheind. Bij het begin van de lus heb je ook mooi zicht op de flamingo’s in het Pekelmeer.

Onderweg zie je aan de andere kant van het hek geiten grazen, precies de reden waarom de omheining er staat.

Geiten buiten het hek van het Sabal Palm Park, langs de Kabana Route.
Geiten achter de omheining.

Praktische informatie:

Moeilijkheidsgraad: **
Lengte: 5,2 km, out-and-back trail (met een korte loop)
Parkeerplaats en startpunt langs een verharde weg.
Te combineren met: Rondje Zuid, een bezoek aan Sorobon, en de andere wandelingen in dit gebied.

Een route langs alle hoogtepunten

Wil je in één wandeling het beste van het park zien? Dan is onze hoogtepuntenroute de oplossing. Je passeert beide palmpopulaties, de oostelijke én de westelijke, doet het uitkijkpunt aan en hebt onderweg ruim uitzicht op de flamingo’s in het Pekelmeer.

Plattegrond van alle hoogtepunten van het Bonaire Sabal Palm Park in één route van 8 km.
Plattegrond van het Bonaire Sabal Palm Park.

Onze hoogtepuntenroute in stappen:

  • Volg vanaf de parkeerplaats de blauwe stenen van de Sùit Route, maar loop voorbij aan de eigenlijke start van de Sùit Route.
  • Nadat je de flamingo’s uitgebreid hebt bewonderd, neem je bij de kadasterpijler en de oostelijke palmpopulatie de doorsteek en volg je het bordje “Exit”.
  • Na ongeveer 400 meter vind je aan de linkerkant de start van de gele Brasia Route. Volg de gele stenen.
  • Aan het einde van het pad kom je bij een T-splitsing. Laat daar de gele stenen los en sla linksaf om de groene stenen van de Kabana Route te volgen.
  • Na het lusje langs de westelijke palmpopulatie volg je de groene en vervolgens de geel-groene route terug naar de parkeerplaats.

Praktische informatie:

Moeilijkheidsgraad: **
Lengte: 8 km, loop trail
Parkeerplaats en startpunt langs een verharde weg.
Te combineren met: Rondje Zuid

MTB-route

Geen wandelaar? Het park heeft ook een mountainbikeroute die door het hart van het park loopt. De route verbindt de wandelpaden met elkaar, zodat MTB-liefhebbers secties kunnen combineren en zo hun eigen tocht kunnen samenstellen. Het vlakke maar rotsachtige terrein is ideaal voor mountainbiken, en het mooie landschap maakt een rit hier onvergetelijk.

Over ons: Een tour met HopiBonaire

Een tour met HopiBonaire is meer dan alleen een rit over het eiland. Ontdek samen met ons zowel de bekende bezienswaardigheden als de verborgen parels die Bonaire te bieden heeft. Tijdens onze tours maken we graag tijd voor een mooie wandeling, maar ook als je niet van wandelen houdt, ben je bij ons aan het juiste adres. We passen het programma namelijk aan jouw voorkeuren en interesses aan. Zo haal je het meeste uit je ervaring en kun je volop genieten van de schoonheid van het eiland!

Verder lezen?

Knop om verder te kijken naar de volgende blog uit de serie Wandelen op Bonaire.
Knop naar de blogserie over Wandelen op Bonaire: Alle wandelingen en tips over wandelen op Bonaire.

Knop naar de blog vol handige wandeltips: Ga veilig op pad in de ruige natuur van Bonaire.
Knop naar de blog over een stadswandeling in Kralendijk: Verken de hoofdstad van Bonaire met je telefoon als gids.
Knop naar de blog over de oostkust van Bonaire: Verlaat de gebaande paden en verken de spectaculaire oostkust.
Knop naar de blog over de kleurrijke vogels van Bonaire: Maak kennis met de kleurrijke vogels van het eiland.
Knop naar de blog over de vlinders van Bonaire: Duik in de rijke wereld van deze fleurige fladderaars.

Knop naar de blogserie over het verkennen van Bonaire: Verken alle hoeken en gaten van veelzijdig Bonaire.
Knop naar de blogserie over natuur op Bonaire: Vogels, vlinders, schildpadden... Lees erover in onze natuurblogs.
Knop naar de blogserie over Bestemming Bonaire: Lees in onze blogs over Bonaire als jouw vakantiebestemming.

Knop naar het blogoverzicht van HopiBonaire: Bekijk alle blogs op onze overzichtelijke blogpagina.